Soms is een kind lastig te verstaan of lukt het niet om woorden uit te spreken zoals het graag zou willen. Uw kind wordt vaak gevraagd iets te herhalen, of merkt dat het niet altijd begrepen wordt. Dat kan frustrerend zijn, voor uw kind én voor de omgeving.
Bij SpelendLicht begeleiden we kinderen met spraakproblemen op een manier die past bij hun ontwikkeling, tempo en behoeften, zodat communiceren weer plezierig en vanzelfsprekender wordt.
Hoe ontwikkelt spraak zich?
Spraakontwikkeling is een complex proces. Om te kunnen spreken moet een kind:
- klanken horen en herkennen
- weten hoe een klank klinkt
- spieren van mond, tong en lippen goed aansturen
- klanken plannen en combineren tot woorden
Deze processen ontwikkelen zich stap voor stap. Bij jonge kinderen is het normaal dat klanken nog niet correct worden uitgesproken. Tot ongeveer 3 jaar mogen klanken worden verwisseld of weggelaten. Dit hoort bij een normale ontwikkeling.
Wanneer deze fouten blijven bestaan of niet vanzelf verminderen, kan er sprake zijn van een spraakprobleem.
Verschillende vormen van spraakproblemen
Bij sommige kinderen lukt het gebruiken van de mondspieren nog niet goed, of weten zij niet hoe een bepaalde klank gemaakt moet worden. We spreken dan van een motorisch spraakprobleem of fonetische articulatiestoornis.
Bij andere kinderen zijn klanken wel goed aan te sturen, maar worden ze steeds op dezelfde manier verwisseld of weggelaten (bijvoorbeeld /k/ wordt altijd /t/). Dit noemen we een fonologische articulatiestoornis.
Soms is er sprake van problemen in de aansturing, planning en organiseren van spraak. Klanken worden dan telkens anders uitgesproken, vooral in langere of moeilijkere woorden. Hoe complexer het woord, hoe complexer de spraakklanken georganiseerd moeten worden, waardoor er ook meer fouten gemaakt worden. Vaak is er dan ook sprake van zoekend mondgedrag. In deze gevallen kan er een vermoeden zijn van verbale ontwikkelingsdyspraxie.
De rol van prikkelverwerking bij spraak
Spraakontwikkeling staat niet los van de rest van de ontwikkeling. Kinderen verwerken tijdens spreken veel prikkels tegelijk: luisteren, kijken, voelen, plannen en reageren.
Wanneer een kind over- of ondergevoelig is voor prikkels, kan dit invloed hebben op:
- aandacht en concentratie
- luisteren en klankonderscheid
- motorische aansturing van spraak
- volhouden van oefensituaties
Bij SpelendLicht kijken we daarom altijd naar het hele kind. We stemmen het tempo, de oefeningen en de manier van aanbieden af op het biologisch en sensorisch profiel van uw kind. Dit zorgt voor meer rust, veiligheid en betere leerresultaten.
Signalen van een spraakprobleem
Mogelijke signalen zijn onder andere:
- slissen (bijvoorbeeld bij de /s/)
- moeite met bepaalde klanken (zoals de /r/)
- moeite met klankcombinaties (stoel → toel)
- vaste klankverwisselingen (koe → toe)
- klanken weglaten (hek → ek)
- moeite met langere woorden
- neuzige spraak (nasaliteit)
- spraakproblemen bij schisis
Wat doet de logopedist bij SpelendLicht?
De logopedist onderzoekt of de spraakontwikkeling past bij de leeftijd van uw kind en kijkt welke factoren een rol spelen. We brengen onder andere in kaart:
- type spraakprobleem
- auditieve vaardigheden (luisteren en klankonderscheid)
- mondmotoriek
- eventuele prikkelverwerkingskenmerken
Indien nodig werken we samen met andere specialisten binnen een multidisciplinair team. Bijv. een fysiotherapeut om de fijn motorische ontwikkeling te beoordelen.
Op basis van het onderzoek stellen we een behandelplan op maat op. De behandeling bestaat uit spelenderwijs oefenen, onder andere gericht op:
- klankvorming en uitspraak
- mondmotoriek
- luisteren en onderscheiden van klanken
- vergroten van vertrouwen en spreekdurf
Onze visie
Bij SpelendLicht geloven we dat kinderen het beste leren wanneer zij zich veilig voelen, plezier ervaren en mogen leren op hun eigen tempo. In nauwe samenwerking met ouders ondersteunen we kinderen om zich verstaanbaar te maken en met vertrouwen te communiceren. Zo krijgt ieder kind de ruimte om zich te ontwikkelen en op zijn of haar eigen manier te stralen.